Interview met John Snijders – artistiek leider van het Ives Ensemble

We hebben afgesproken bij café Welling achter het Amsterdamse Concertgebouw. John bestelt bescheiden een Spaatje. Eerst zetten we nuchter de ‘facts and figures’ van het ensemble op een rij. Op initiatief van pianist John Snijders vormt zich in 1986 een groep van dertien Haagse conservatoriumstudenten, met als doel tezamen eens flink de tanden stuk te bijten op al die miniaturenIves Ensemble  van Charles Ives. Sublieme werkjes, die bijna nooit worden uitgevoerd. Waarom? Omdat de stukjes zo kort zijn en zeer uiteenlopende bezettingen vragen. De dirigentloze groep is achttien jaar later goeddeels intact gebleven. Dat is op zich een wonder, gelet op het kernrepertoire, dat bestaat uit vernieuwende 20e en 21e eeuwse muziek, met als centrale figuren componisten als Ives, Cage, Feldman en Wolpe. Geen muziek die brede lagen van de bevolking aanspreekt. “We spelen voor een select publiek”, erkent John Snijders. “Dat was zo, dat is zo en dat zal altijd wel zo blijven. Ook Van Beethoven componeerde in zijn tijd voor een klein publiek en oogstte aanvankelijk meer kritiek dan bijval. Lees het boek ‘Lexicon of the musical invective’ van Nicholas Sloninsky erop na en geniet van alle achteraf volstrekt onterechte scheldkritieken waarop componisten door de eeuwen zijn onthaald. Het Ives Ensemble behoort gelukkig tot de structureel gesubsidieerde ensembles. We kunnen het ons permitteren op hoog niveau elitaire kunst te bedrijven. We hopen, met (meer) steun van de media, dat de bezuinigingen op het kunstbudget (overigens in geld minder dan de kosten van een halve straaljager!) het verspreiden van nieuwe muziek niet zullen schaden.”

 

We drinken ieder een Westmalle Triple. John komt nu goed los: “Ons ensemble speelt muziek, die radicaal is. Zoals de composities van Ives, dwars tegen alle conventies in. Ik heb een gruwelijke hekel aan componisten die voor het grote publiek schrijven. Dat wordt altijd een waterig zooitje. Als ‘men’ het nu niet mooi vindt, dan vindt ‘men’ het later wel! Ik ben wars van mystiek gedoe à la Gubaidulina of goedkoop inspelen op het sentiment, zoals John Adams presteert in het larmoyante werk dat het Radio Phil morgen tijdens de Matinee in het Concertgebouw speelt. Ik ben een fan van onsentimentele componisten als (vroege) Hindemith, Poulenc en Satie. Laaiend enthousiast word ik van het werk van Gerald Barry, een geniale Ier, die consequent de muzikale materie verwerkt, uitvergroot, tot barstens toe. Zijn kameropera ‘The Triumph of Beauty and Deceit’ is een absoluut meesterwerk.

Een tweede criterium bij onze muziekkeuze is de strengheid, de consequentheid in denken én componeren. Ik noem ‘Seven’, een van de ‘number pieces’, waarin John Cage een studie in wrijvingsgeluiden uit zeven instrumenten tovert. Nog een voorbeeld: Aldo Clementi, een Italiaan van het bouwjaar Boulez, Berio, die opera’s consequent in canonvorm giet en – ondanks die gestrengheid in vorm – erin slaagt heel poëtische muziek te schrijven. Wat hij creëert is een lyrisch universum, en beslist geen dorre, academische muziek!” Tot zover een geïnspireerd vertellende John Snijders.

 

Onder de titel ‘Mijl op Zeven’ brengt het Ives Ensemble de komende weken op diverse podia een gevarieerd én toegankelijk programma met septetten van Nancarrow, Stravinsky, Van Baaren, Milhaud, Cage en Clementi (1 oktober Kleine Zaal). Voor 2004 staan eigentijdse werken op het programma van Peter Adriaansz en Salvatore Sciarrino. Voorts gaat het Ives Ensemble een tournee maken met ‘Dance Works Rotterdam’, een nieuwe choreografie van Bruno Listopad op muziek van Laurence Crane, en ‘Sixteen Dances’ van John Cage met een choreografie van Ton Simons.  Meer informatie over het Ives Ensemble is te vinden op hun website: www.ives-ensemble.nl.

 

Han van Tulder  (Muiderberg, 5/9/2003)

This entry was posted in Interviews. Bookmark the permalink. Both comments and trackbacks are currently closed.